Ο χωρικός σχεδιασμός ως «Deus ex Machina» για την εξέλιξη των χωρικών μορφών

Στην αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία οι πολίτες που αποφεύγανε το καθήκον συμμετοχής στην εκκλησία (συνέλευση) του δήμου όπου παίρνονταν όλες οι σημαντικές αποφάσεις για τη διακυβέρνηση της πόλης και συνέχιζαν τις υπόλοιπες δραστηριότητες τους στην αγορά,  στιγματίζονταν με ένα κόκκινο νήμα. Το νήμα που συνδέει με αυτό τον τρόπο την εκκλησία

More »
Ο χωρικός σχεδιασμός και η στροφή προς τις εξελικτικές προσεγγίσεις

Τα πρότυπα του χωρικού σχεδιασμού στρέφονται σταδιακά προς εξελικτικές προσεγγίσεις με τη χρήση υπολογιστικών μεθόδων (αλγορίθμων) προκειμένου να υποστηρίξουν την προσαρμοστική ικανότητα των χωρικών ενοτήτων. Ο Richard Dawkins στο βιβλίο του The Blind Watchmaker: Why the Evidence of Evolution Reveals a Universe without Design, συγκρίνει την ανθρώπινη ικανότητα για σχεδιασμό

More »
Ο χωρικός σχεδιασμός σε αναζήτηση συναίνεσης και λογικής

Ο σκοπός και η αποστολή του χωρικού σχεδιασμού περιγράφεται σε πολλά κείμενα,  άρθρα, βιβλία, μανιφέστα και επίσημα έγγραφα, με διαφορετικούς τρόπους και εμφάσεις αλλά και σημαντικές επικαλύψεις. Οι περισσότερες διατυπώσεις συγκλίνουν στη διαπίστωση ότι ο χωρικός σχεδιασμός προσβλέπει μια καλύτερη και πιο ανθεκτική και βιώσιμη σχέση του φυσικού με το

More »
Γνωρίζουμε τις ερωτήσεις στις απαντήσεις που δίνει ο χωρικός σχεδιασμός;

Σύμφωνα με τον υπολογιστή “deep thought” στο βιβλίο του Douglas Adams,  The Hitchhiker‘s Guide to the Galaxy (1979), o αριθμός 42 είναι η απάντηση στην απόλυτη ερώτηση για τη ζωή, το σύμπαν και τα πάντα. Το νόημα όμως αυτής της ερώτησης παραμένει άγνωστο και σύμφωνα πάντα με τον “deep thought”

More »
Το ανέφικτο όραμα του τεκμηριωμένου σχεδιασμού ή ο σχεδιασμός ως διαδικασία μάθησης

Οι διαδρομές του χωρικού σχεδιασμού φαίνεται πως συγκλίνουν στην αναγνώριση του τεκμηριωμένου σχεδιασμού (evidence based planning) ως το τρέχον state of the art. Από τη μια πλευρά πρόκειται για καλά νέα απέναντι στην ενδημική αυθαιρεσία των πολιτικών αποφάσεων και των δημιουργικών εμπνεύσεων που συνοδεύουν συχνά όλες τις παραδοσιακές μορφές του

More »
Τι πραγματικά γνωρίζουμε για τις πόλεις ή το παράδοξο του χωρικού σχεδιασμού

Η πόλη πρέπει να ανταποκρίνεται στις τρέχουσες ανάγκες της συλλογικής διαβίωσης. Ο χωρικός σχεδιασμός θα πρέπει να προβλέπει αυτές τις ανάγκες και να εξελίσσεται σε παράλληλες κατευθύνσεις προκειμένου να εξασφαλίζει τόσο την τεχνική επάρκεια όσο και την κοινωνική αποδοχή των σχεδιαστικών προτάσεων. Ο τρόπος που μαθαίνουμε είναι υιοθετώντας θεωρίες που

More »
Η πόλη ως όχημα μιας διαρκούς εξελικτικής μετάβασης

Φαίνεται πως υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι η εξέλιξη του homo sapiens βρίσκεται προσωρινά μετέωρη σε μια διαδικασία μετάβασης που περιλαμβάνει τις μορφές και τους τρόπους συμβίωσης ανάμεσα στα άτομα και την κοινωνία. Όπως περιγράφει ο Stephen Sterns (https://oyc.yale.edu/ecology-and-evolutionary-biology/eeb-122/lecture-22), όταν έγινε η μετάβαση από τη νομαδική ζωή των κυνηγών και τροφοσυλλεκτών

More »
Η πόλη ως πλαίσιο και αποτέλεσμα της σχέσης ατόμου και κοινωνίας

Σε όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα ως αποτέλεσμα της διάδοσης και επέκτασης του βιομηχανικού τρόπου ανάπτυξης, κυρίως στη Μεγάλη Βρετανία και πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες αλλά και στις ΗΠΑ, καταγράφεται γρήγορη πληθυσμιακή αύξηση των πόλεων η οποία συνοδεύεται από τη συσσώρευση αστικών προβλημάτων. Στο πλαίσιο αυτής της έντονης αστικοποίησης

More »
Η πόλη ως συλλογική δημιουργία

Πώς εμφανίζονται και πώς αναπτύσσονται οι πόλεις; Είναι άραγε αποτέλεσμα της δράσης κάποιων υποκειμένων, ατομικών ή συλλογικών, τα οποία διαθέτουν την ικανότητα να σχεδιάζουν και να δημιουργούν τις μελλοντικές πόλεις ή μήπως είναι προϊόν μηχανισμών και διαδικασιών που  διαμορφώνουν και μετασχηματίζουν συνεχώς τη μορφή και το περιεχόμενο των πόλεων χωρίς

More »
Εφήμερη και αιώνια: δυο χαϊκού για την πόλη

Τα χαϊκού μοιάζουν με μικρές σταγόνες δροσιάς μέσα στο συνηθισμένο πλέον χάος της υπερβολικής πληροφορίας. Έγραψα τα δυο αυτά χαϊκού ένα ανοιξιάτικο απόγευμα, διαβάζοντας κάποιες παλιές σημειώσεις για την εξέλιξη της πόλης. Αμέσως μετά έπεσα στον πειρασμό να ψάξω για κάποιες εικόνες που να μεταφέρουν κάτι αντίστοιχο, σαν μια χειρονομία

More »
Η πόλη ως πεδίο ανταγωνισμού και συνεργασίας

Στην ταινία του Martin Scorsese ‘Οι Συμμορίες της Νέας Υόρκης’, που εκτυλίσσεται στα μέσα του 19ου αιώνα, υπάρχει μια σκηνή όπου ένα κτίριο στην περιοχή ‘Five Points’ τυλίγεται στις φλόγες.  Από δυο διαφορετικές κατευθύνσεις καταφθάνουν η μητροπολιτική και η δημοτική πυροσβεστική και αρχίζουν να συγκρούονται μεταξύ τους για την προτεραιότητα

More »
Οι αστικές υποδομές μεταξύ θαυμασμού και αμφισβήτησης

Ο θαυμασμός και το ενδιαφέρον για εντυπωσιακές κατασκευές ήταν πάντα στοιχείο της εξέλιξης των πόλεων αλλά χαρακτηρίζει ιδιαίτερα την φάση ανόδου του βιομηχανικού πολιτισμού που ο Patrick Geddes ονόμασε ‘νεοτεχνική’ εποχή. Σε ένα φυλλάδιο του 1869, τότε που μόλις είχαν ολοκληρωθεί οι αναπλάσεις του βαρόνου Haussmann οι οποίες σηματοδότησαν την

More »