ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ

Εμφάσεις και προσανατολισμοί 1975-2016

Η εισήγηση Το Αίνιγμα του χώρου: μια βιωματική διαδρομή 1967-2016. στον Μεταπτυχιακό κύκλο διαλέξεων 2016-17 της Ερευνητικής Μονάδας Χωρικού Σχεδιασμού και Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΕΜΧΑ), ΑΠΘ (12 Μαϊου 2017) και η  εισήγηση με τίτλο Μαθαίνοντας (από) την πόλη: η μαθησιακή διάσταση της εξελικτικής συμβίωσης χώρου, σχεδιασμού και κοινωνίας, στο συνέδριο «Η διδακτική της αρχιτεκτονικής: αντικείμενα και προοπτικές», για τα 100 χρόνια λειτουργίας της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ (3-5 Νοεμβρίου 2017), προσφέρουν το πλαίσιο για την παρουσίαση της συσσωρευμένης διδακτικής εμπειρίας από τη συμμετοχή της Ελένης Ανδρικοπούλου και του Γρηγόρη Καυκαλά σε σειρά μαθημάτων του Τομέα Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Τμήματος Αρχιτεκτονικής ΑΠΘ, σε μια  μακρά περίοδο 40 και πλέον χρόνων από το 1975 έως το 2016.

Σύμφωνα με το ισχύον έως το 1982 καθεστώς των Εδρών τον καθοριστικό ρόλο για το περιεχόμενο και τη διαδικασία της εκπαίδευσης είχε ο Καθηγητής της Έδρας με την υποστήριξη των πανεπιστημιακών επιμελητών και βοηθών. Την περίοδο 1975-1982 συμμετείχαμε στη διδακτική ομάδα της Έδρας Β’ Πολεοδομίας (Καθηγητής Α.-Φ. Λαγόπουλος) που κάλυπτε θεωρητικά και εργαστηριακά μαθήματα για την πόλη και την πολεοδομία στο Γ, Δ και Ε έτος σπουδών αρχιτεκτονικής. Με το Ν.1268/82, σε μια μεταβατική περίοδο έως το 1984, καταργούνται οι Έδρες και συγκροτούνται τα Τμήματα με βάση τα προγράμματα σπουδών και οι Τομείς με βάση τα επιμέρους γνωστικά πεδία. Στη θέση των Εδρών Πολεοδομίας δημιουργείται ο Τομέας Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης. Στο πλαίσιο αυτό η  περίοδος 1975-1984  έβαλε τις βάσεις και προσδιόρισε σε σημαντικό βαθμό τον γενικότερο ακαδημαϊκό προσανατολισμό μας.

Πιο αναλυτικά η αρχική περίοδος εξετάζεται στον  σύνδεσμο:  ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΑΣΗ: 1975-1984

ΕΞΕΛΙΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ 1984-2016

Ο πίνακας που ακολουθεί αναφέρεται στην περίοδο μετά το 1984, μετά δηλαδή την μετάβαση από το καθεστώς των καθηγητικών εδρών στην ίδρυση τμημάτων και τομέων και τον ενιαίο φορέα διδασκόντων. Έτσι, από το 1984 με την ιδιότητα των διδασκόντων του Τομέα Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, είχαμε τη δυνατότητα να διαμορφώσουμε και να διδάξουμε ειδικότερα μαθήματα ενταγμένα στο ευρύτερο γνωστικό πεδίο του τομέα. Τα μαθήματα κατανέμονται σε 4 θεματικές ενότητες: ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ, ΧΩΡΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ, ΧΩΡΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ και  ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ. Οι ενότητες αυτές εξετάζονται χωριστά στη συνέχεια και περιγράφεται η εξέλιξη και το περιεχόμενο των μαθημάτων.

Στον πίνακα απεικονίζονται συνοπτικά οι τίτλοι, οι εμφάσεις και το είδος των μαθημάτων στη διάρκεια της περιόδου 1984-2016. Κάποιες τομές αποτέλεσαν κρίσιμα σημεία καμπής και αντανακλούσαν την προσπάθεια ανταπόκρισης και ενσωμάτωσης των εξελίξεων στην θεωρία και πρακτική των συναφών επιστημονικών και επαγγελματικών πεδίων, ενώ άλλες ήταν απαραίτητες προσαρμογές λειτουργικού χαρακτήρα σε τυπικές δεσμεύσεις και περιορισμούς του εξελισσόμενου προγράμματος σπουδών.

Ο πίνακας απεικονίζει τη χρονική διαδρομή των μαθημάτων κάθε θεματικής ενότητας και επιτρέπει την παρατήρηση της διάρκειας, των μεταβάσεων και των επικαλύψεων. Παρά τις μεταβολές αυτές ορισμένες θεματικές ενότητες και προσανατολισμοί διατηρήθηκαν για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα και επέτρεψαν τη σταδιακή συγκρότηση και βελτίωση ενός βασικού εκπαιδευτικού υλικού σε μορφή βιβλίων, σημειώσεων και προτεινόμενων βιβλιογραφικών πηγών.

Ένα σημαντικό τμήμα αυτού του υλικού είναι οργανωμένο και προσβάσιμο παρακάτω στους αντίστοιχους συνδέσμους.